Nội dung chính
Việt Nam sẵn sàng đồng hành cùng Lào, đưa công nghệ số vào giải quyết những thách thức xã hội thực tiễn.
Bối cảnh hợp tác số Việt – Lào
Vào chiều ngày 16/1, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng đã gặp Bộ trưởng Công nghệ và Truyền thông Lào, ông Santisouk Simmalavong, trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN (ADGMIN) lần thứ 6. Cuộc gặp gỡ song phương không chỉ là một buổi tiếp xúc chính thức mà còn là dấu hiệu khẳng định vị thế ngày càng tăng của Việt Nam trong lĩnh vực số tại khu vực Đông Nam Á.
Theo báo cáo ASEAN Digital Integration 2023, hơn 70% các quốc gia thành viên đã tăng đầu tư vào hạ tầng số trong vòng 5 năm qua, trong đó Việt Nam được xếp hạng thứ ba về tốc độ triển khai các dự án công nghệ thông tin. Kinh nghiệm thực tiễn này được xem là “bộ công cụ” quý giá cho Lào, một quốc gia đang trong giai đoạn đầu của chuyển đổi số.
Triết lý “Problem first, AI second”
Bộ trưởng Hùng nhấn mạnh, chìa khóa thành công không nằm ở việc sở hữu công nghệ hiện đại mà ở cách chúng được áp dụng để giải quyết các bài toán thực tiễn. Ông mô tả chiến lược “problem first, AI second” – xác định vấn đề xã hội trước, sau đó mới triển khai trí tuệ nhân tạo và các giải pháp số.
Ví dụ cụ thể: ở Việt Nam, việc sử dụng nền tảng AI để dự báo nhu cầu điện năng ở các khu vực nông thôn đã giúp giảm chi phí xây dựng lưới điện mới tới 30%. Khi Lào đưa ra những thách thức như quản lý nguồn nước hay nâng cao chất lượng giáo dục ở vùng sâu, miền núi, mô hình tương tự có thể được tái sử dụng mà không cần đầu tư hạ tầng vật lý lớn.
Đào tạo nguồn nhân lực số cho Lào
Hai bên đã thống nhất rằng nhân lực là yếu tố quyết định lâu dài. Bộ trưởng Hùng đề xuất Lào đa dạng hoá hình thức đào tạo: các khóa học trực tuyến ngắn hạn, chứng chỉ kỹ năng công nghệ, và các chương trình thực tập tại các doanh nghiệp Việt Nam.
Theo số liệu của Bộ Khoa học và Công nghệ, trong năm 2023, hơn 12.000 sinh viên Việt Nam đã tham gia các chương trình thực tập công nghệ tại các công ty khởi nghiệp, trong đó 15% được tuyển dụng sau khi kết thúc. Mô hình này có thể được nhân rộng để tạo ra một “đường truyền nhân lực” giữa hai nước.
Kết luận và hướng đi tiếp theo
Việt Nam cam kết chia sẻ tài liệu, kinh nghiệm về thể chế AI và hỗ trợ đào tạo nhân lực công nghệ cho Lào trong thời gian tới. Đồng thời, Lào được khuyến khích mang các bài toán thực tiễn tới Việt Nam để cùng tìm ra giải pháp số tối ưu.
Như ông Santisouk Simmalavong đã nói, “Việt Nam là người nhà trong hợp tác phát triển, chúng tôi mong muốn học hỏi cách tiếp cận lấy vấn đề làm trung tâm.”
Trọng Đạt