Trong bối cảnh xung đột kéo dài, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov vừa công bố những con số gây sốc về thiếu hụt nhân lực trên mặt trận tiền tuyến.

Những con số báo động về lực lượng thời chiến

Hiện có gần 2 triệu công dân Ukraine đang trốn tránh nghĩa vụ quân sự, trong khi hơn 200.000 người đã tự ý rời khỏi đơn vị mà không được phép – hiện tượng được gọi là “đào ngũ”.

Ukraine thiếu hụt binh sĩ thời chiến. Ảnh: AP

Những dữ liệu này là một trong số ít thông tin chính thức mà chính phủ Kyiv công nhận, phản ánh mức độ nghiêm trọng của vấn đề nhân lực trong suốt thời gian chiến tranh.

Theo quy định thiết quân luật, một binh sĩ bị coi là vắng mặt không phép khi không trở lại đơn vị sau ba ngày không có sự cho phép, với hình phạt từ 5 đến 10 năm tù. Đào ngũ – hành vi cố tình trốn tránh nghĩa vụ – có thể bị kết án lên tới 12 năm.

Thực tế, binh sĩ có thể bị xem là vắng mặt nếu không quay lại sau kỳ nghỉ phép hoặc sau khi được cho phép về nhà. Một số trường hợp còn cho thấy binh sĩ lợi dụng việc vắng mặt để xin chuyển đơn vị.

Văn phòng Tổng công tố Ukraine cho biết, từ khi xung đột bùng phát đến tháng 9/2025, đã mở hơn 235.000 vụ án hình sự liên quan đến vắng mặt không phép và hơn 53.000 vụ đào ngũ.

Biện pháp giữ chân binh sĩ và cải cách lực lượng

Bộ trưởng Fedorov nhấn mạnh mức độ thiếu hụt nghiêm trọng đang đè nặng lên quân đội Ukraine, khi nền kinh tế thời chiến và sức mạnh công nghiệp‑quân sự của Nga ngày càng mạnh mẽ.

Theo Tổng thống Volodymyr Zelensky, hiện có khoảng 880.000 binh sĩ đang trong quân đội. Tuy nhiên, thiếu hụt nhân lực đang làm suy giảm tinh thần chiến đấu và giảm hiệu quả tác chiến, vì nhiều đơn vị phải duy trì vị trí trên tiền tuyến trong thời gian dài mà không có thời gian nghỉ ngơi hay luân chuyển.

Tại Pokrovsk, Zelensky đã chỉ ra tỷ lệ chênh lệch quân số lên tới 1:8 vào mùa thu 2025, khi Nga tăng cường các cuộc tấn công trên bộ nhằm giành quyền kiểm soát khu vực bị tàn phá.

Nam giới Ukraine từ 25‑60 tuổi vẫn có thể bị gọi nhập ngũ, trong khi từ 18 tuổi trở lên phải đăng ký nghĩa vụ quân sự. Kể từ khi chiến tranh bùng phát, hàng ngàn nam giới đã rời khỏi đất nước, một số vượt biên trái phép dù chính phủ đã cấm nam giới 23‑60 tuổi xuất cảnh.

Fedorov cho biết, đợt kiểm toán sắp tới sẽ tập trung vào việc tối ưu hoá việc sử dụng lực lượng hiện có. Một trong những ưu tiên là đảm bảo biên chế tối thiểu cho các lữ đoàn máy bay không người lái, vốn đang chịu “thiếu hụt nhân lực nghiêm trọng”.

“Hiện nay, chỉ 50 trong tổng số 400 đơn vị tham gia lực lượng UAV đang gây ra khoảng 70% thiệt hại cho đối phương. Tiềm năng sẽ tăng mạnh nếu 350 đơn vị còn lại được hỗ trợ đầy đủ,” ông Fedorov nói.

Đến năm 2026, ngân sách quốc phòng dự kiến giảm xuống còn khoảng 300 tỷ hryvnia (khoảng 7 tỷ USD), thấp hơn so với năm 2025, khiến việc duy trì và mở rộng lực lượng trở nên khó khăn hơn.