Ô nhiễm không khí ở Hà Nội và các tỉnh miền Bắc đang trở thành một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, thu hút sự quan tâm của nhiều người. Dữ liệu từ ứng dụng đo chỉ số chất lượng không khí IQAir cho thấy Hà Nội đã được xếp hạng là thành phố ô nhiễm nhất thế giới, với chỉ số chất lượng môi trường không khí ở mức cao, gây ra những ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của cộng đồng.

PGS-TS Nguyễn Thị Hoài An, nguyên Trưởng khoa Tai Mũi Họng Nhi, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương, hiện là Giám đốc chuyên môn Bệnh viện đa khoa An Việt, đã lên tiếng cảnh báo về những tác hại tiềm ẩn của ô nhiễm không khí. Không chỉ dừng lại ở ảnh hưởng đến phổi và hệ hô hấp, ô nhiễm không khí còn có khả năng gây tổn thương đến nhiều cơ quan khác của cơ thể, đặc biệt là trong điều kiện thời tiết nắng nóng cực đoan như hiện nay.

Những nhóm người như người cao tuổi, phụ nữ mang thai, trẻ em và những người có sức đề kháng yếu là những đối tượng dễ bị ảnh hưởng bởi ô nhiễm không khí. Để giảm thiểu rủi ro, PGS-TS Nguyễn Thị Hoài An nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đeo khẩu trang khi ra đường, đồng thời khuyến cáo nên chọn đúng loại khẩu trang phù hợp để đảm bảo hiệu quả bảo vệ sức khỏe.

Ngoài việc đeo khẩu trang, PGS-TS Nguyễn Thị Hoài An cũng khuyên mọi người nên duy trì chế độ dinh dưỡng tốt để tăng cường sức đề kháng cho cơ thể, giúp ngăn ngừa và tiêu diệt các tác nhân gây bệnh. Trong tình hình ô nhiễm không khí nặng như hiện nay, việc thường xuyên đi khám sức khỏe để theo dõi và bảo vệ sức khỏe của mình là rất cần thiết.

Một số biện pháp phòng ngừa khác mà mọi người có thể thực hiện bao gồm đóng kín cửa, sử dụng máy lọc không khí và rửa mũi họng bằng nước muối sinh lý để giảm bớt tác hại của ô nhiễm không khí. Bên cạnh đó, tăng cường vệ sinh cá nhân, tránh tiếp xúc trực tiếp với không khí ô nhiễm cũng là cách giúp bảo vệ sức khỏe.

Trước tình hình ô nhiễm không khí, mọi người cần có sự cảnh giác và chủ động trong việc bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình. Hãy tham khảo các nguồn tin tức về https://www.iqair.com và các cơ quan y tế uy tín để nhận được thông tin chính xác và kịp thời.

Ô nhiễm không khí đang trở thành một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng tại khu vực Đông Á và Thái Bình Dương, gây ra những hậu quả đáng kể đối với sức khỏe của trẻ em. Theo các số liệu thống kê mới nhất, mỗi ngày có hơn 100 trẻ em dưới 5 tuổi tử vong do ô nhiễm không khí. Điều này cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề và nhu cầu cấp thiết phải có các giải pháp hiệu quả để bảo vệ sức khỏe của trẻ em.

Tình hình ô nhiễm không khí tại khu vực Đông Á và Thái Bình Dương đang ngày càng trở nên nghiêm trọng, không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ em mà còn gây ra những tác động tiêu cực đến môi trường và xã hội. Việc tìm kiếm các giải pháp để giảm thiểu ô nhiễm không khí và bảo vệ sức khỏe của trẻ em đã trở thành một ưu tiên hàng đầu đối với các tổ chức y tế và bảo vệ môi trường trên toàn thế giới.

Trước bối cảnh đó, Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) đã triển khai một dự án mới, sử dụng công nghệ Trí tuệ nhân tạo (AI) để bảo vệ sức khỏe của học sinh tại các trường học. Dự án này nhắm vào việc giảm thiểu tác động tiêu cực của ô nhiễm không khí đối với sức khỏe của trẻ em, nhóm dễ bị tổn thương nhất trước tình trạng ô nhiễm môi trường hiện nay. Bằng cách tận dụng công nghệ AI, dự án hy vọng sẽ mang lại những giải pháp sáng tạo và hiệu quả để giảm thiểu rủi ro sức khỏe cho trẻ em.

Dự án của UNICEF sử dụng công nghệ AI để theo dõi và phân tích dữ liệu về chất lượng không khí tại các trường học, từ đó cung cấp thông tin chính xác và kịp thời cho các nhà ra quyết định và phụ huynh. Điều này giúp họ có thể đưa ra những quyết định sáng suốt về việc giảm thiểu tiếp xúc với không khí ô nhiễm và bảo vệ sức khỏe của trẻ em.

Không chỉ dừng lại ở đó, dự án còn nhắm vào việc nâng cao nhận thức về vấn đề ô nhiễm không khí và tác động của nó đối với sức khỏe của trẻ em. Bằng cách giáo dục và truyền thông về vấn đề này, dự án hy vọng sẽ huy động được sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan trong việc tìm kiếm giải pháp giảm thiểu ô nhiễm không khí và bảo vệ sức khỏe của trẻ em.

Thông tin về dự án của UNICEF có thể được tìm hiểu thêm tại trang web chính thức của UNICEF. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe của trẻ em và giảm thiểu tác động tiêu cực của ô nhiễm không khí tại khu vực Đông Á và Thái Bình Dương.

Các nhà khoa học đang lên tiếng cảnh báo về một hệ quả không mong muốn từ việc cắt giảm ô nhiễm không khí trên toàn cầu, cụ thể là việc này có thể đang đẩy nhanh tốc độ nóng lên toàn cầu, dù mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe cộng đồng. Theo một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Communications Earth & Environment, việc giảm ô nhiễm không khí tại khu vực Đông Á, đặc biệt là Trung Quốc, đã làm mất đi hiệu ứng làm mát do bụi bẩn trong không khí gây ra.

Những hạt bụi trong không khí trước đây có tác dụng như một tấm chắn, phản xạ một phần ánh sáng mặt trời và hạn chế sự hấp thụ nhiệt tại bề mặt Trái Đất. Khi các quốc gia thực hiện các biện pháp mạnh mẽ để giảm khí thải như SO₂, ‘tấm chắn’ này đã biến mất. Điều này có nghĩa là bức xạ mặt trời đến bề mặt Trái Đất tăng lên, từ đó làm tăng tốc độ nóng lên toàn cầu.

Tuy nhiên, các nhà khoa học cũng khẳng định rằng việc cải thiện chất lượng không khí là điều không thể tranh cãi vì lợi ích sức khỏe. Việc giảm ô nhiễm không khí đã giúp giảm thiểu các vấn đề sức khỏe liên quan đến hô hấp và tim mạch, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống cho hàng triệu người dân trên toàn thế giới.

Vấn đề đặt ra là nếu không có hành động quyết liệt để giảm khí nhà kính như CO₂ và methane, nhân loại sẽ phải đối mặt với những hệ quả nghiêm trọng hơn. Giáo sư Robert Allen, một chuyên gia hàng đầu về biến đổi khí hậu, cho biết: ‘Chúng ta đã tháo tấm rèm che nắng, giờ phải chống lại ánh nắng đó bằng cách giảm các nguồn nhiệt – tức là khí nhà kính.’

Một số giải pháp được đề xuất bao gồm trồng cây, thu giữ carbon, và chuyển đổi năng lượng từ nhiên liệu hóa thạch sang nguồn tái tạo. Các giải pháp này được đánh giá là con đường đúng đắn, dù có thể chậm hơn nhưng chắc chắn hơn. Việc kết hợp các giải pháp này sẽ giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và đồng thời góp phần chống biến đổi khí hậu.

Bài học từ Đông Á cho thấy chính sách môi trường cần đi đôi với hành động chống biến đổi khí hậu. Điều này đòi hỏi một cách tiếp cận đa hướng, từ cải thiện chất lượng không khí đến giảm khí thải và nâng cao nhận thức cộng đồng. Các quốc gia cần có những hành động mạnh mẽ và quyết liệt hơn để đảm bảo một tương lai bền vững cho tất cả.

Một nghiên cứu gần đây của Đại học Columbia (Mỹ) đã chỉ ra rằng ô nhiễm không khí có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chỉ số IQ của trẻ, đặc biệt là khi chúng tiếp xúc với các chất ô nhiễm trong thai kỳ và giai đoạn từ 0-5 tuổi. Nghiên cứu này đã theo dõi hơn 200 bà mẹ sống ở thành phố New York và con cái của họ từ khi còn trong bụng mẹ đến lúc trẻ lên 7 tuổi. Các kết quả cho thấy những đứa trẻ có mức độ hydrocarbon thơm đa vòng (PAH) cao trong máu dây rốn có chỉ số IQ thấp hơn từ 4-5 điểm so với nhóm trẻ ít tiếp xúc với chất này.

Kết quả này đặc biệt đáng quan tâm vì mức sụt giảm IQ này có thể ảnh hưởng đến khả năng học tập, giải quyết vấn đề và thành tích trong tương lai của trẻ. Điều này trở nên đáng báo động khi các chất ô nhiễm như PAH và bụi mịn PM2.5 không chỉ tồn tại ngoài đường, mà còn có mặt ngay trong nhà, từ bếp gas, khói thuốc lá, hương đốt, nến thơm đến khí thải xe cộ len lỏi qua cửa sổ. Não bộ trẻ nhỏ đang phát triển rất nhạy cảm, bất kỳ độc chất nào cũng có thể gây ra hậu quả lâu dài.

Giảm 4-5 điểm IQ nghe qua tưởng chừng nhỏ, nhưng trong một xã hội có tính cạnh tranh cao như hiện nay, mỗi điểm IQ là sự khác biệt giữa một đứa trẻ được phân lớp chọn hay không, được đánh giá là thông minh hay ‘chậm’, từ đó kéo theo những định kiến, ảnh hưởng đến sự tự tin và định hướng tương lai. Tuy nhiên, điều quan trọng là mức IQ này không cố định. Nếu biết cách can thiệp kịp thời – như cải thiện môi trường sống, tăng tương tác ngôn ngữ, dinh dưỡng hợp lý, khuyến khích vận động – trẻ vẫn có thể phát triển tốt về nhận thức.

Cha mẹ có thể thực hiện một số biện pháp thiết thực để bảo vệ con trẻ, chẳng hạn như hạn chế để trẻ tiếp xúc với khu vực gần đường lớn giờ cao điểm, dùng máy lọc không khí trong nhà, không hút thuốc trong nhà, hạn chế đốt hương, nến, bếp than, trồng cây xanh lọc khí, giữ nhà thông thoáng nhưng tránh gió xe bụi, và đảm bảo dinh dưỡng đủ vi chất cho trẻ để tăng sức đề kháng thần kinh.

Tóm lại, để bảo vệ chỉ số IQ của con trẻ, cha mẹ cần nâng cao nhận thức về tác động của ô nhiễm không khí và thực hiện các biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Hãy giúp con trẻ phát triển trong một môi trường sạch sẽ và an toàn. Nguồn: https://vnexpress.net/ot-chat-khong-khi-anh-huong-xu-huong-dan-den-tre-7685077.html . Theo Bích Ngọc

Chất lượng không khí tại Kinshasa, Cộng hòa Dân chủ Congo, đang ở mức báo động, gây ra nhiều lo ngại cho cư dân và các chuyên gia môi trường. Vào ngày 8 tháng 8 năm 2025, thành phố này đã được ghi nhận là nơi có chất lượng không khí không lành mạnh cho dân số nói chung. Tại một thời điểm nhất định, Kinshasa đã vượt qua các thành phố khác để trở thành thành phố lớn bị ô nhiễm nặng nhất trên thế giới.

Đây không phải là lần đầu tiên Kinshasa xuất hiện trong danh sách này, vì trong tháng qua, thành phố liên tục đứng đầu danh sách các thành phố lớn bị ô nhiễm nhất. Các chuyên gia chỉ ra rằng chất lượng không khí tại Kinshasa nằm trong thể loại ‘không lành mạnh’, có thể gây ra các hiệu ứng sức khỏe cho mọi người. Tình trạng ô nhiễm không khí ở Kinshasa hiện nay làm cho thành phố trở thành một trong những trung tâm đô thị bị ảnh hưởng nhiều nhất ở Trung Phi.

Có nhiều yếu tố dẫn đến chất lượng không khí kém tại Kinshasa. Một trong những nguyên nhân chính là việc đốt cháy sinh khối rộng rãi do nông nghiệp, sản xuất than, và các đám cháy dư lượng cây trồng trong và xung quanh thành phố. Ngoài ra, khí thải từ bếp củi gia đình và sử dụng nhiên liệu rắn khác trong các hộ gia đình đô thị cũng góp phần vào tình trạng ô nhiễm. Tình trạng ô nhiễm môi trường lâu dài từ các chất ô nhiễm công nghiệp như asen, chì, dẫn xuất DDT và PCB cũng tiếp tục ảnh hưởng đến dân số thông qua không khí, nước và chuỗi thực phẩm.

Thực thi hạn chế các quy định môi trường và kiểm soát chất thải và khí thải không đầy đủ ở khu vực đô thị và ven đô cũng làm tình trạng trở nên tồi tệ hơn. Để bảo vệ bản thân khỏi chất lượng không khí kém, người dân được khuyên nên thực hiện các biện pháp bảo vệ như tránh hoạt động thể chất ngoài trời và theo dõi mức chất lượng không khí thường xuyên. Thông tin chi tiết về chất lượng không khí có thể được tìm thấy tại các trang web chuyên cung cấp dữ liệu môi trường, như AirNow hoặc WAQM, giúp người dân có thể cập nhật tình hình và lên kế hoạch cho các hoạt động hàng ngày một cách phù hợp.

Nhìn chung, tình trạng ô nhiễm không khí tại Kinshasa đòi hỏi sự quan tâm và hành động cấp thiết từ cả chính quyền và cộng đồng dân cư. Các biện pháp như tăng cường kiểm soát khí thải, cải thiện quản lý chất thải, và nâng cao ý thức của người dân về bảo vệ môi trường là cần thiết để cải thiện chất lượng không khí và bảo vệ sức khỏe công cộng.

Một nghiên cứu toàn diện gần đây đã chỉ ra rằng việc tiếp xúc với ô nhiễm không khí có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer và các dạng dementia khác. Khoảng 57 triệu người trên toàn thế giới hiện đang mắc bệnh này, và con số dự kiến sẽ tăng lên ít nhất 150 triệu trường hợp vào năm 2050.

Báo cáo, được thực hiện bởi các nhà nghiên cứu tại đơn vị dịch tễ học của Hội đồng nghiên cứu y học tại Đại học Cambridge, đã thực hiện một đánh giá có hệ thống về 51 nghiên cứu. Các nghiên cứu này đã sử dụng dữ liệu từ hơn 29 triệu người tham gia, những người đã tiếp xúc với ô nhiễm không khí trong ít nhất một năm.

Mặc dù ô nhiễm không khí đã được xác định là một yếu tố nguy cơ cho bệnh dementia, nghiên cứu này, là nghiên cứu toàn diện nhất về loại hình này cho đến nay, đã tìm thấy mối liên hệ tích cực và có ý nghĩa thống kê giữa ba loại ô nhiễm không khí và bệnh dementia. Các chất ô nhiễm này bao gồm: PM2.5, có nguồn gốc từ khí thải xe, nhà máy điện và bếp đốt củi; khí nitơ dioxide, phát sinh từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch; và khói, có nguồn gốc từ khí thải xe và đốt gỗ.

Khi hít vào, các chất ô nhiễm này có thể thâm nhập sâu vào phổi và có liên quan đến các bệnh về đường hô hấp và tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch. Cụ thể, nghiên cứu đã tìm thấy rằng đối với mỗi 10 microgram trên mét khối của PM2.5, nguy cơ tương đối của một người mắc bệnh dementia sẽ tăng 17%. Sử dụng số liệu tương đương cho khói, nguy cơ tăng 13%.

Nồng độ PM2.5 và khói đã đạt hoặc vượt quá mức này vào năm 2023 tại các địa điểm gần đường ở trung tâm London, Birmingham và Glasgow.

Nguyên nhân phổ biến nhất của bệnh dementia là bệnh Alzheimer, và tại Vương quốc Anh, khoảng 982.000 người mắc bệnh này. Các triệu chứng bao gồm mất trí nhớ, khó khăn tập trung và thay đổi tâm trạng.

Tiến sĩ Haneen Khreis, tác giả cao cấp của nghiên cứu, cho biết rằng nghiên cứu này cung cấp ‘bằng chứng thêm để hỗ trợ quan sát rằng việc tiếp xúc lâu dài với ô nhiễm không khí ngoài trời là một yếu tố nguy cơ cho sự khởi đầu của bệnh dementia ở người lớn khỏe mạnh trước đây’.

Bà cũng nói: ‘Giải quyết ô nhiễm không khí có thể mang lại lợi ích sức khỏe, xã hội, khí hậu và kinh tế dài hạn. Nó có thể giảm gánh nặng to lớn cho bệnh nhân, gia đình và người chăm sóc, đồng thời giảm bớt áp lực lên các hệ thống chăm sóc sức khỏe bị quá tải’.

Ô nhiễm không khí có thể gây ra bệnh dementia thông qua việc gây viêm trong não và căng thẳng oxy hóa, là một quá trình hóa học trong cơ thể có thể gây hại cho các tế bào, protein và DNA.

Các nhà nghiên cứu đã thừa nhận rằng báo cáo này bị hạn chế vì phần lớn các nghiên cứu phân tích bao gồm những người tham gia da trắng và sống ở các nước có thu nhập cao. Họ cho biết các nghiên cứu trong tương lai về ô nhiễm không khí nên bao gồm nhiều người tham gia từ các nền tảng bị thiệt thòi.

Tiến sĩ Isolde Radford, quản lý chính sách cao cấp tại Alzheimer’s Research UK, cho biết: ‘Đánh giá nghiêm ngặt này bổ sung vào bằng chứng ngày càng tăng rằng việc tiếp xúc với ô nhiễm không khí – từ khói xe đến bếp đốt củi – làm tăng nguy cơ mắc bệnh dementia’.

Bà cũng nói: ‘Ô nhiễm không khí là một trong những yếu tố nguy cơ có thể thay đổi được đối với bệnh dementia – nhưng nó không phải là điều mà các cá nhân có thể giải quyết một mình. Đó là nơi lãnh đạo của chính phủ là rất quan trọng’.

Alzheimer’s Research UK đang kêu gọi một cách tiếp cận phòng ngừa sức khỏe mạnh mẽ, toàn diện – một cách tiếp cận đem lại sự phối hợp giữa các bộ phận ngoài y tế, bao gồm Defra, để hành động phối hợp về các yếu tố nguy cơ của bệnh dementia.