Bill Gates thay đổi quan điểm khí hậu: Từ giảm phát thải tới hỗ trợ người nghèo

Những năm tháng đấu tranh vì khí hậu

Trong gần hai thập kỷ qua, nhà đồng sáng lập Microsoft và nhà từ thiện Bill Gates đã chi hàng tỉ đô la cho các dự án cảnh báo và giảm thiểu rủi ro biến đổi khí hậu. Các quỹ của ông tài trợ cho nghiên cứu năng lượng sạch, hỗ trợ các sáng kiến giảm phát thải và thường xuyên xuất hiện trong các diễn đàn quốc tế.

Thay đổi quan điểm: Từ “thảm họa” sang “cải thiện đời sống”

Trong một bài viết dài 17 trang đăng trên GateNotes, Gates tuyên bố: “Mặc dù biến đổi khí hậu có những hậu quả nghiêm trọng – đặc biệt đối với người dân nghèo – nhưng nó sẽ không dẫn tới sự diệt vong của nhân loại.” Ông nhấn mạnh rằng nguồn lực nên được chuyển hướng sang các dự án nâng cao chất lượng cuộc sống, như nông nghiệp bền vững, phòng chống bệnh và xóa đói giảm nghèo.

Phản ứng của cộng đồng

Quan điểm mới nhanh chóng gây tranh cãi. Một số nhà hoạt động khí hậu cho rằng Gates đang “quay xe”, trong khi tờ FastCompany mô tả lập luận của ông là “ngụy biện” và “cả gan”. Ngược lại, New York Times nhận định rằng Gates không phủ nhận biến đổi khí hậu, mà chỉ đề xuất một chiến lược ưu tiên hiệu quả hơn.

Thực tế: Khi nào giảm phát thải thực sự mang lại lợi ích?

Theo báo cáo IPCC 2023, mỗi 0,1°C tăng nhiệt độ trung bình có thể gây ra 2‑3% tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh truyền nhiễm ở các khu vực nhiệt đới. Tuy nhiên, các nghiên cứu của WHO cho thấy việc tiêu thụ vaccine và cải thiện hệ thống y tế có thể giảm tới 40% tử vong do bệnh truyền nhiễm, gấp nhiều lần lợi ích của việc giảm 0,1°C.

Chính sách và tác động không đồng đều

Nhiều quốc gia đã áp dụng các biện pháp “cắt giảm phát thải” gây gánh nặng cho người nghèo: ví dụ, Đan Mạch đề xuất giảm số lượng gia súc để giảm khí metan, trong khi các nông dân phải chịu chi phí chuyển đổi cao. Tương tự, lộ trình cấm xe xăng ở châu Âu khiến người dân thu nhập thấp phải chi trả thêm cho xe điện.

Gates và COP30

Bill Gates công bố quan điểm này nhằm ảnh hưởng đến hội nghị khí hậu Liên Hợp Quốc COP30 tại Brazil (10‑21/11/2025). Ông kêu gọi các nhà lãnh đạo sử dụng nguồn ngân sách hạn chế cho các dự án có tác động xã hội trực tiếp, chẳng hạn như tiêm ngừa vaccine và cải thiện hạ tầng y tế ở các khu vực nghèo.

Trong một buổi phỏng vấn với CNBC, Gates nói: “Nếu chúng ta ngừng tài trợ cho mọi loại vaccine để giảm 0,1 độ, liệu đó có phải là sự đánh đổi thông minh?” Câu hỏi này mở ra một cuộc tranh luận sâu rộng về ưu tiên ngân sách trong bối cảnh biến đổi khí hậu.

Kết luận

Quan điểm mới của Bill Gates không phủ nhận thách thức khí hậu, mà đề xuất một cách tiếp cận cân bằng giữa giảm phát thải và nâng cao chất lượng sống cho người nghèo. Đối với các nhà hoạch định chính sách, câu hỏi then chốt là: làm sao để tối ưu nguồn lực sao cho vừa bảo vệ môi trường vừa giảm bất bình đẳng?

Bạn nghĩ gì về đề xuất này? Hãy chia sẻ quan điểm của mình và theo dõi chúng tôi để cập nhật những phân tích sâu hơn về chính sách môi trường và kinh tế.