Trong bối cảnh hiện nay, Việt Nam đang đứng trước một cơ hội vàng để phát triển công nghệ sinh học, một lĩnh vực được đánh giá có tiềm năng lớn để trở thành ngành công nghiệp mũi nhọn. Sự phát triển này không chỉ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trên bản đồ công nghệ thế giới mà còn góp phần thúc đẩy sự tiến bộ của đất nước. Với nguồn lực sẵn có và chiến lược đầu tư đúng đắn, Việt Nam hoàn toàn có thể khẳng định vị thế và vươn tầm thế giới trong lĩnh vực công nghệ sinh học.

Tuy nhiên, để triển khai công nghệ sinh học vào thực tiễn, yêu cầu về một lộ trình bài bản và cụ thể là điều cần thiết. Quá trình này bao gồm việc khảo sát thị trường, nhập khẩu công nghệ, đào tạo chuyên môn, và đặc biệt là nội địa hóa sản phẩm. Chỉ khi có được sự chuẩn bị kỹ lưỡng và đồng bộ, công nghệ sinh học mới có thể phát huy tối đa hiệu quả và đóng góp vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

Một trong những ví dụ cụ thể về tiềm năng của công nghệ sinh học tại Việt Nam là thị trường ứng dụng exosome trong ngành làm đẹp. Với sự hỗ trợ về cơ chế và đầu tư, thị trường này dự kiến sẽ đạt giá trị lên đến 8,5 tỷ USD tại Việt Nam vào năm 2030. Điều này cho thấy, nếu được định hướng và đầu tư đúng cách, công nghệ sinh học có thể trở thành một ngành công nghiệp mang lại giá trị kinh tế đáng kể.

Ứng dụng công nghệ sinh học trong chế biến và sản xuất các sản phẩm có giá trị gia tăng cao đã trở nên phổ biến. Công nghệ này không chỉ giúp nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của các nguồn nguyên liệu sẵn có và rẻ tiền trong nước mà còn góp phần tạo công ăn việc làm cho người lao động. Sự phát triển của công nghệ sinh học vì vậy cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và cải thiện đời sống xã hội.

Để phát triển công nghệ sinh học, việc tập trung đầu tư đúng hướng là yếu tố then chốt. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan, bao gồm việc đẩy mạnh triển khai nhiều giải pháp kết nối nhà khoa học, nhóm nghiên cứu với doanh nghiệp. Sự bứt phá của công nghệ sinh học chỉ có thể xảy ra khi có sự đồng hành và hỗ trợ của cả hệ sinh thái – từ chính sách, tài chính đến nguồn nhân lực và thị trường.

Tóm lại, với tiềm năng lớn và cơ hội phát triển, công nghệ sinh học đang trở thành một lĩnh vực trọng điểm mà Việt Nam cần tập trung khai thác. Sự phát triển của ngành công nghiệp này không chỉ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trên trường quốc tế mà còn mang lại nhiều lợi ích cho kinh tế và xã hội trong nước.

Ngành Công nghệ sinh học đang trở thành một trong những lĩnh vực hứa hẹn và đột phá trong thế kỷ 21, với ứng dụng rộng rãi trong các ngành như dược, nông nghiệp, và bảo vệ môi trường. Sự phát triển không ngừng của ngành này đang tạo ra nhu cầu lớn về nhân lực chất lượng cao, những người có khả năng đáp ứng được yêu cầu khắt khe của doanh nghiệp và viện nghiên cứu hiện đại.

Tuy nhiên, nhiều sinh viên và người lao động trong ngành này thường lo lắng về khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm hoặc phải làm trái ngành. Để giải quyết vấn đề này, ThS Dương Nhật Linh, giảng viên Khoa Công nghệ sinh học – Trường Đại học Mở TPHCM, cho rằng quan niệm về khó xin việc trong ngành Công nghệ sinh học cần được nhìn nhận lại một cách toàn diện và thấu đáo.

Công nghệ sinh học là ngành đặc thù với tính liên ngành cao, yêu cầu nhân lực không chỉ am hiểu về sinh học, mà còn phải hội tụ tri thức từ nhiều lĩnh vực như công nghệ thông tin, hóa học, tự động hóa và quản lý chất lượng. Do đó, sinh viên ngành Công nghệ sinh học cần chủ động trau dồi kiến thức chuyên sâu, ngoại ngữ, kỹ năng số và trải nghiệm liên ngành để có thể đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động.

Theo ThS Linh, công nghệ sinh học đang ‘khát’ nhân lực chất lượng cao, những người linh hoạt, sáng tạo và đa năng. Chỉ cần chủ động và sẵn sàng đổi mới, sinh viên ngành Công nghệ sinh học có thể tìm được công việc phù hợp với năng lực. Về phía doanh nghiệp, ông Đinh Xuân Tùng, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Kỹ thuật Môi trường Gia Định, cho rằng nỗi lo thất nghiệp của sinh viên công nghệ sinh học phần lớn đến từ tư duy bị động.

Ứng viên nổi bật không phải là người có điểm trung bình tích lũy cao nhất mà là người thể hiện được khả năng ứng dụng kiến thức vào thực tiễn. Ông Tùng nhấn mạnh sự ‘kén chọn’ của doanh nghiệp nằm ở kỹ năng thực tiễn. Sinh viên cần chủ động tìm kiếm cơ hội thực tập, tham gia các dự án nghiên cứu hoặc tự thực hiện các thí nghiệm nhỏ để tích lũy kinh nghiệm và kỹ năng thực hành.

Việc biết vận hành một hệ thống lên men, kỹ thuật phân lập và định danh vi khuẩn, hay cách phân tích kết quả xét nghiệm có giá trị hơn rất nhiều so với một bảng điểm ‘đỏ chói’. Ông Tùng cũng khuyến nghị sinh viên cần thay đổi góc nhìn từ bị động sang chủ động, hoạch định kế hoạch học tập và hành động cụ thể để đáp ứng nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Cánh cửa cơ hội của ngành Công nghệ sinh học rất rộng, nhưng không tự động mở ra cho mọi người. Nó mở ra cho những ai chủ động trang bị kiến thức nền tảng vững chắc, kỹ năng thực hành thành thạo, tư duy liên ngành, đặc biệt với công nghệ thông tin và dữ liệu, cùng khả năng ngoại ngữ và các kỹ năng mềm như giải quyết vấn đề, làm việc nhóm.

Tóm lại, ngành Công nghệ sinh học đang bước vào kỷ nguyên số với tốc độ phát triển mạnh mẽ, mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra không ít thách thức. Sinh viên và người lao động trong ngành cần chủ động trang bị kiến thức, kỹ năng và tư duy đổi mới để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường lao động và có thể tham khảo thêm các nguồn thông tin từ Science Daily và Nature để cập nhật những thông tin mới nhất về ngành công nghệ sinh học.