Các nhà khoa học đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về mối đe dọa tiềm ẩn từ thời Chiến tranh Lạnh, chôn vùi sâu dưới lớp băng đang tan chảy nhanh chóng ở Greenland. Một căn cứ quân sự của Mỹ, được biết đến với tên gọi Trại Century, đã được phát hiện lại dưới lớp băng sau khi phi công của NASA tiến hành thử nghiệm radar trên không.

Mối đe dọa tiềm ẩn từ thời Chiến tranh Lạnh

Trại Century được xây dựng bí mật trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, nằm sâu khoảng 30 mét dưới bề mặt băng, với diện tích ước tính 2,4 km x 2,4 km. Căn cứ này chứa khoảng 9.200 tấn chất thải vật chất, bao gồm hóa chất độc hại, nước thải sinh học, nhiên liệu diesel và vật liệu phóng xạ.

“Biến đổi khí hậu đã và đang đẩy nhanh quá trình phát tán các chất độc này”, ông James White, nhà khoa học khí hậu tại Đại học Colorado Boulder, nhận định. Giả định rằng băng ở Greenland sẽ chôn vùi vĩnh viễn mọi chất gây ô nhiễm đã bị đặt dấu hỏi nghiêm trọng.

Nguy cơ đáng lo ngại về môi trường

Các chất ô nhiễm tại Trại Century bao gồm polychlorinated biphenyls (PCB) – nhóm hóa chất độc hại liên quan đến ung thư và rối loạn phát triển. Khi băng tan, các sông băng có thể biến thành nguồn phát tán ô nhiễm độc hại mới. Nghiên cứu cho thấy phần lớn các căn cứ quân sự cũ tại Bắc Cực đã được xử lý, nhưng Trại Century vẫn chưa được khắc phục hậu quả.

Tranh cãi về chính trị và pháp lý

Trách nhiệm xử lý Trại Century vẫn là vấn đề tranh cãi giữa Mỹ, Đan Mạch và Greenland. Hiệp định Quốc phòng Greenland năm 1951 không lường trước được tác động của biến đổi khí hậu. Câu hỏi liệu lượng chất thải bị bỏ lại có còn được coi là tài sản hợp pháp của Mỹ hay không vẫn chưa được giải đáp.