Ngày 17 tháng 7, tại cuộc họp báo thường kỳ, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam, bà Phạm Thu Hằng, đã cung cấp thông tin về vụ việc liên quan đến hai công dân Hàn Quốc có hành vi hành hung một cô gái Việt Nam tại một tiệm photobooth ở Hà Nội. Theo bà Hằng, các cơ quan chức năng của Việt Nam đang tích cực xác minh và làm rõ các thông tin liên quan để xử lý theo đúng các quy định của pháp luật Việt Nam.

Trước đó, trên mạng xã hội đã lan truyền một đoạn video và bài đăng của cô gái Việt Nam tố bị hai phụ nữ người Hàn Quốc chửi bới và hành hung khi đang sử dụng dịch vụ tại tiệm photobooth. Vụ việc đã gây ra sự quan tâm lớn từ dư luận. Cụ thể, theo nội dung bài đăng, vào tối ngày 11 tháng 7, hai cô gái Việt Nam đến chụp ảnh tại một tiệm photobooth ở phường Từ Liêm, Hà Nội. Họ đã đặt lịch và thanh toán đầy đủ nhưng trong quá trình chụp ảnh, họ bị hai phụ nữ Hàn Quốc đứng ngoài chửi bới và yêu cầu rời khỏi booth dù chưa hết thời gian cho phép.

Khi một trong hai cô gái phản ứng lại, họ bị hai phụ nữ Hàn Quốc lao vào túm tóc và đánh liên tiếp vào mặt, đầu và người. Sự việc đã được Công an phường Từ Liêm vào cuộc xác minh ngay sau khi nhận được thông tin. Đến ngày 16 tháng 7, Công ty Segyung Vina đã có thông báo chính thức về việc sa thải các nhân viên liên quan tại trụ sở chính ở Hàn Quốc. Công ty cũng đã gửi lời xin lỗi chân thành đến nạn nhân và cam kết thực hiện bồi thường theo quy định.

Bộ Ngoại giao Việt Nam cũng đã lên tiếng về vụ việc, khẳng định đang theo dõi sát sao và làm việc với các cơ quan chức năng để đảm bảo quyền lợi của công dân Việt Nam. https://www.vietnambiz.vn cũng đã đưa tin về vụ việc và cập nhật thông tin mới nhất về tiến trình xử lý vụ việc.

Về phía Công ty Segyung Vina, đại diện công ty đã khẳng định sẽ hợp tác đầy đủ với các cơ quan chức năng của Việt Nam và Hàn Quốc để làm rõ vụ việc. Công ty cũng đã cam kết thực hiện các biện pháp cần thiết để ngăn chặn sự việc tương tự xảy ra trong tương lai.

Vụ việc hai công dân Hàn Quốc hành hung cô gái Việt Nam tại tiệm photobooth đã gây ra sự quan tâm lớn từ dư luận và làm dấy lên vấn đề về việc bảo vệ quyền lợi của công dân Việt Nam khi xảy ra các vụ việc tương tự. Bộ Ngoại giao Việt Nam đã kêu gọi công dân Việt Nam cần cảnh giác và liên hệ với các cơ quan chức năng khi gặp phải các tình huống tương tự.

Mở rộng điều tra vụ án đưa hối lộ, nhận hối lộ, lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ và lừa đảo chiếm đoạt tài sản xảy ra tại Bộ Ngoại giao, Hà Nội và một số tỉnh, thành phố, mới đây, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã công bố Quyết định khởi tố bị can, ra Lệnh bắt tạm giam, Lệnh khám xét đối với ông Trần Việt Thái (sinh năm 1974), nguyên Đại sứ Việt Nam tại Malaysia.

Ông Trần Việt Thái, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Malaysia bị khởi tố về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trọng khi thi hành công vụ”.

Ngoài ra, Cơ quan An ninh điều tra cũng đã công bố Quyết định khởi tố bị can, ra Lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú, Lệnh khám xét đối với ông Nguyễn Hoàng Linh (sinh năm 1986), nguyên cán bộ Đại sứ quán Việt Nam tại Malaysia.

Cả hai bị can trên cùng bị khởi tố về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”, quy định tại Điều 356 Bộ luật Hình sự.

Sau khi Viện Kiểm sát nhân dân tối cao phê chuẩn, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã thực hiện tống đạt Quyết định khởi tố bị can, thi hành Lệnh bắt bị can để tạm giam, khám xét đối với bị can Trần Việt Thái; tống đạt Quyết định khởi tố bị can, Lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú, khám xét đối với bị can Nguyễn Hoàng Linh.

Trước đó, tại Kỳ họp thứ 24, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã xem xét kết quả kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với Ban cán sự đảng Bộ Ngoại giao nhiệm kỳ 2021 – 2026, qua đó nhận thấy: Ban cán sự đảng Bộ Ngoại giao đã vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, quy chế làm việc; thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo để Bộ Ngoại giao và nhiều tổ chức, cán bộ, đảng viên vi phạm quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước trong tham mưu, tổ chức thực hiện các chuyến bay giải cứu, đưa công dân về nước trong đại dịch Covid-19; một số cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, vi phạm những điều đảng viên không được làm và trách nhiệm nêu gương, tiêu cực, nhận hối lộ, bị khởi tố, bắt tạm giam.

Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã quyết định thi hành kỷ luật bằng hình thức cách chức tất cả các chức vụ trong Đảng nhiệm kỳ 2020 – 2025 đối với ông Trần Việt Thái, Đại sứ Việt Nam tại Malaysia; cảnh cáo ông Nguyễn Hoàng Linh, Nhân viên Đại sứ quán; và khai trừ ra khỏi Đảng Nguyễn Lê Ngọc Anh, cán bộ Đại sứ quán Việt Nam tại Malaysia

Qua hơn một năm điều tra vụ án trên, đến nay, cơ quan công an đã khởi tố, bắt tạm giam gần 40 bị can thuộc Bộ Ngoại giao, Vụ Quan hệ quốc tế, Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Y tế, Cục Quản lý Xuất nhập cảnh, các công ty du lịch… về tội đưa hối lộ, nhận hối lộ, môi giới hối lộ, lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ và lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Hiện, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đang tiếp tục mở rộng điều tra vụ án để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ.

Trao đổi với báo giới về kết quả công tác ngoại giao kinh tế năm 2022 và những định hướng cho năm 2023, Thứ trưởng thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ khẳng định, ngành ngoại sẽ sẽ tiếp tục nỗ lực hết sức mình triển khai công tác ngoại giao kinh tế phục vụ phát triển, với phương châm “Quyết liệt, mạnh dạn, đột phá, thực chất, hiệu quả, khai thác và tranh thủ mọi cơ hội cho phát triển đất nước”.

Phục vụ công cuộc phát triển đất nước luôn là nhiệm vụ của ngành ngoại giao. Công tác ngoại giao phục vụ phát triển năm nay có điểm gì khác biệt so với trước đây? Ngoại giao kinh tế đã được đẩy mạnh ra sao để thích ứng với tình hình mới? 

Dưới sự chỉ đạo sáng suốt, kịp thời của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, trong năm 2022, ngành ngoại giao đã thể hiện sự chủ động, nhạy bén trong việc nhanh chóng chuyển trọng tâm từ ngoại giao vắc-xin sang ngoại giao kinh tế phục vụ phục hồi và phát triển đất nước. Theo đó, công tác ngoại giao kinh tế đã được đẩy mạnh, trở thành nhiệm vụ trung tâm của toàn ngành cũng như của tất cả 94 cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.

Trước hết, Bộ Ngoại giao đã phối hợp với các bộ, ban, ngành, địa phương tiếp tục cụ thể hóa chủ trương của Đại hội toàn quốc lần thứ XIII của Đảng về ngoại giao kinh tế phục vụ phát triển, lấy người dân, địa phương, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Bộ Ngoại giao đã tham mưu, trình Ban Bí thư ban hành Chỉ thị số 15-CT/TW ngày 10/8/2022 về công tác ngoại giao kinh tế phục vụ phát triển đất nước đến năm 2030, tạo xung lực mới để các cấp, các ngành từ trung ương đến địa phương triển khai hiệu quả hơn công tác này, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong thời kỳ mới. 

Thứ hai, ngành ngoại giao cùng với các ngành tiếp tục đóng góp vào nỗ lực làm sâu sắc thêm quan hệ của nước ta với các nước, đặc biệt quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư. Hợp tác kinh tế trở thành nội dung trọng tâm trong tất cả các hoạt động đối ngoại cấp cao và các cấp. Trong gần 70 hoạt động đối ngoại của lãnh đạo chủ chốt trong năm 2022, các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội đều chỉ đạo sát sao và trực tiếp thúc đẩy tối đa các nội dung kinh tế. Các chuyến công tác nước ngoài của các đồng chí lãnh đạo chủ chốt cũng như các chuyến thăm Việt Nam của lãnh đạo các nước đều đạt những kết quả, thỏa thuận cụ thể, thiết thực về kinh tế. Công tác đối ngoại đã bám sát phương châm tranh thủ mọi cơ hội, mọi nguồn lực để phát triển đất nước.

Thứ ba, ngành ngoại giao đã có nhiều đóng góp nhằm đẩy mạnh hội nhập và liên kết kinh tế quốc tế; kịp thời, nhanh nhạy tranh thủ thu hút nguồn lực bên ngoài phục vụ các động lực mới cho phát triển, nhất là các nguồn tài chính xanh, đầu tư cho chuyển đổi năng lượng, đầu tư những ngành công nghệ cao… Điển hình là việc Nhóm G7, châu Âu và Việt Nam đã có tuyên bố chính trị về quan hệ “Đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng” (JETP), huy động nguồn đầu tư ban đầu trị giá 15,5 tỷ USD; Tập đoàn Lego đã khởi công nhà máy trung hòa carbon đầu tiên trên thế giới với số vốn đầu tư 1,3 tỷ USD tại Bình Dương; Samsung khánh thành Trung tâm Nghiên cứu Phát triển trị giá 220 triệu USD tại Hà Nội. Bộ Ngoại giao cũng hỗ trợ, thúc đẩy triển khai hiệu quả 15 hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết; tham mưu, kiến nghị để nước ta kịp thời tham gia các sáng kiến liên kết kinh tế quốc tế nhằm tranh thủ các nguồn lực cho phát triển.

Thứ tư, triển khai chủ trương lấy người dân, địa phương và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ,thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị đẩy mạnh ngoại giao kinh tế phục vụ phát triển đất nước tháng 9/2022, ngành ngoại giao và hệ thống các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đã tích cực đồng hành, tìm kiếm mọi cơ hội, đẩy mạnh kết nối, hỗ trợ các địa phương, doanh nghiệp Việt Nam thúc đẩy xuất khẩu, thu hút đầu tư và mở rộng hợp tác kinh tế với nước ngoài, nhất là mở rộng các thị trường tiềm năng, khai thông các thị trường mới. Trong năm 2022, Bộ Ngoại giao đã tổ chức hơn 50 đoàn làm việc với 25 địa phương, tổ chức khoảng 70 hoạt động kết nối giữa các địa phương với đối tác, hỗ trợ ký kết hơn 40 văn bản hợp tác quốc tế. Những nỗ lực này đã được các địa phương, doanh nghiệp ghi nhận và đánh giá cao. 

Thứ năm, Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài phát huy sự chủ động, nhạy bén trong công tác nghiên cứu, tham mưu phục vụ điều hành kinh tế – xã hội của Chính phủ trên cơ sở bám sát nhu cầu trong nước và các trọng tâm của Chính phủ. Bộ đã có nhiều báo cáo có chất lượng về tình hình kinh tế thế giới và các vấn đề đang nổi lên có tác động sâu sắc đến phát triển kinh tế đất nước, từ đó tham mưu, kiến nghị chính sách phù hợp của Việt Nam.

Có thể khẳng định, tiếp nối tinh thần quyết liệt của “chiến dịch” ngoại giao vắc-xin trong năm 2021, đến năm 2022, trên cơ sở thích ứng linh hoạt, nhạy bén, Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện ở nước ngoài đã phối hợp chặt chẽ với các bộ, ban, ngành triển khai công tác ngoại giao kinh tế với tinh thần chủ động, sáng tạo, với trách nhiệm cao nhất trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân, thực sự phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại trong việc thu hút nguồn lực bên ngoài phục vụ phát triển đất nước. 

Bên cạnh việc phục vụ mục tiêu phát triển bền vững, việc đẩy mạnh xu thế hợp tác kinh tế xanh, kinh tế số cũng chính là yếu tố để Việt Nam thu hút tốt hơn sự quan tâm của các đối tác, từ đó tăng cường sự hợp tác giữa hai bên?

Việt Nam là một trong những nước đi đầu trong số các nước đang phát triển có cam kết mạnh mẽ về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số. Cam kết của Việt Nam tại Hội nghị COP 26 năm 2021, một mặt đòi hỏi sự nỗ lực rất lớn của chính chúng ta, song mặt khác cũng mở ra rất nhiều cơ hội hợp tác với các đối tác quốc tế vì đây đang là những vấn đề quan tâm chung của toàn cầu.

Hiện nay, các tổ chức quốc tế, các cơ chế đa phương, các đối tác phát triển đều ưu tiên cao và dành nhiều nguồn lực thúc đẩy nỗ lực của cộng đồng quốc tế thực hiện chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Nắm bắt xu thế đó, vừa qua, thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Chính phủ, Bộ Ngoại giao và các bộ, ngành đã tập trung thúc đẩy hợp tác với các đối tác cả song phương và đa phương nhằm thu hút tối đa các nguồn lực bên ngoài, kết hợp với các nguồn lực trong nước phục vụ thực hiện các chiến lược quốc gia về chuyển đổi xanh và chuyển đổi số. 

Nội hàm về hợp tác kinh tế số cũng được đề cao trong các hoạt động đối ngoại cấp cao, tập trung vào thu hút đầu tư, đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của quá trình chuyển đổi số, nâng cao năng lực quản trị, v.v… Nhiều đối tác quốc tế như Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) đã bày tỏ sẵn sànghợp tác với Việt Nam về kỹ năng số, thành lập trung tâm Cách mạng công nghiệp 4.0 và những sáng kiến khác.

Chủ trương phát triển kinh tế xanh, kinh tế số cũng làm cho Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn cho các hoạt động đầu tư, kinh doanh bền vững. Tổng giám đốc điều hành Tập đoàn Lego khẳng địnhmột trong những lý do chọn Việt Nam để đầu tư là việc Việt Nam có những cam kết mạnh mẽ về phát triển bền vững, đặc biệt là sau khi được trực tiếp gặp Thủ tướng Chính phủ tại COP 26.

Có thể khẳng định, kinh tế xanh, kinh tế số là những lĩnh vực có rất nhiều tiềm năng để Việt Nam hợp tác với các nước và tổ chức quốc tế trong thời gian tới. Bộ Ngoại giao sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan thúc đẩy hơn nữa hợp tác trong những lĩnh vực này, thu hút tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng trong nước, trên cơ sở bảo đảm thực hiện hiệu quả chủ trương xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ, gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng, toàn diện. 

Vai trò của Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện trong thúc đẩy triển khai các FTA và thu hút đầu tư trong năm qua?

Thời gian qua, Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện tiếp tục chủ động, tích cực phối hợp với các bộ, ngành nhằm hỗ trợ các địa phương, doanh nghiệp tận dụng tốt mạng lưới FTA và thu hút đầu tư nước ngoài, thúc đẩy hai trong ba động lực quan trọng cho tăng trưởng là thương mại và đầu tư.

Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện đã thực hiện tập trung ưu tiên thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về duy trì và mở rộng thị trường xuất khẩu, tận dụng mạng lưới các FTA để hạn chế tối đa ảnh hưởng của tình hình kinh tế thế giới đối với xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam. 

Ngành ngoại giao đã tích cực thúc đẩy quan hệ kinh tế thương mại của ta với các đối tác, nhất là các đối tác FTA, vận động các đối tác gỡ bỏ rào cản thương mại đối với các hàng hóa Việt Nam; kịp thời thông tin về tình hình, điều chỉnh chính sách của các đối tác, phát hiện các cơ hội để mở rộng xuất khẩu; phối hợp triển khai nhiều hoạt động xúc tiến thương mại, đầu tư trọng tâm, trọng điểm, tận dụng công nghệ số để bảo đảm hiệu quả cao nhất; kịp thời cảnh báo, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình tham gia các hoạt động giao thương quốc tế; tiếp tục phối hợp với Bộ Công Thương và các bộ, ngành đàm phán, nâng cấp các FTA hiện nay, nghiên cứu, đàm phán các FTA với đối tác mớiđể tiếp tục đa dạng hóa thị trường, đối tác, chuỗi cung ứng. 

Về thu hút đầu tư, Bộ Ngoại giao đã đồng hành cùng Bộ Kế hoạch và Đầu tư và các cơ quan đẩy mạnh vận động, thu hút đầu tư chất lượng cao, kết nối, hỗ trợ các doanh nghiệp nước ngoài đầu tư mới và mở rộng đầu tư tại Việt Nam, đẩy mạnh trao đổi, hợp tác với các Quỹ đầu tư, nghiên cứu các xu hướng đầu tư quốc tế… Các hoạt động thu hút đầu tư được triển khai đồng bộ, đặc biệt trong các hoạt động đối ngoại cấp cao, nhằm tranh thủ tối đa xu hướng chuyển dịch chuỗi cung ứng hiện nay.

Kết quả đạt được như việc kim ngạch xuất nhập khẩu đạt kỷ lục mới, vượt 700 tỷ USD, tổng số vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam tăng trưởng khá cao so với năm 2021 trong bối cảnh kinh tế thế giới đang hết sức khó khăn là rất tích cực, thể hiện phần đóng góp của ngành ngoại giao. 

Xin Thứ trưởng chia sẻ về nhưng điểm mới của Chỉ thị số 15-CT/TW ngày 10/8/2022 về công tác ngoại giao kinh tế phục vụ phát triển đất nước đến năm 2030. Thành công từ ngoại giao vắc-xin đã mang lại cho chúng ta các bài học kinh nghiệm nào để áp dụng trong bối cảnh mới?

Chỉ thị 15-CT/TW ngày 10/8/2022 của Ban Bí thư là định hướng quan trọng cho công tác ngoại giao kinh tế trong giai đoạn phát triển chiến lược mới của đất nước. Lần đầu tiên, ngoại giao kinh tế được xác định là một nhiệm vụ cơ bản, trung tâm của ngoại giao Việt Nam; một động lực quan trọng để phát triển đất nước nhanh, bền vững; đóng vai trò tiên phong trong huy động các nguồn lực bên ngoài. Điều này khẳng định tầm quan trọng đặc biệt của công tác ngoại giao kinh tế trong thời gian tới.

Để triển khai Chỉ thị này, Thủ tướng Chính phủ đã trực tiếp chủ trì hai Hội nghị đẩy mạnh ngoại giao kinh tế phục vụ phát triển đất nước tháng 9/2022 và Hội nghị tổng kết công tác ngoại giao vắc-xin và bài học kinh nghiệm để thúc đẩy công tác ngoại giao kinh tế trong tình hình mới tháng 11/2022. Trên cơ sở chỉ đạo sát sao của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Ngoại giao rút ra năm bài học quan trọng nhằm tiếp tục triển khai hiệu quả, thực chất công tác ngoại giao kinh tế trong thời gian tới, đó là:

Thứ nhất, kiên định và nhất quán triển khai đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa, Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Thứ hai, công tác nghiên cứu, dự báo, tham mưu chính sách là then chốt, phải nắm chắc tình hình để xác định các giải pháp phù hợp và quyết liệt, sáng tạo, kịp thời trong triển khai.

Thứ ba, càng khó khăn, phức tạp, nhạy cảm thì càng phải bình tĩnh, sáng suốt, kiên trì, kiên định chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước, luôn đổi mới phương pháp, cách làm phù hợp với tình hình mới, tất cả vì mục tiêu phục vụ đất nước và nhân dân. 

Thứ tư, sự chủ động, sáng tạo của các bộ, ngành, cơ quan đại diện ngoại giao cũng như tinh thần, trách nhiệm của từng cán bộ là hết sức quan trọng.

Thứ năm, cần huy động sự đoàn kết thống nhất, đồng lòng của cả hệ thống chính trị, người dân, doanh nghiệp vì mục tiêu chung.

Kế thừa và áp dụng các bài học quý báu đó, bước vào năm mới 2023, Bộ Ngoại giao và các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài sẽ tiếp tục nỗ lực hết sức mình triển khai công tác ngoại giao kinh tế phục vụ phát triển, với phương châm “Quyết liệt, mạnh dạn, đột phá, thực chất, hiệu quả, khai thác và tranh thủ mọi cơ hội cho phát triển đất nước”.

Sáng 10/1, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dự Hội nghị tổng kết công tác ngành ngoại giao năm 2022, triển khai phương hướng, nhiệm vụ năm 2023.

Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tại trụ sở Bộ Ngoại giao với 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và 94 cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài.

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dự Hội nghị tổng kết công tác ngành ngoại giao năm 2022, triển khai nhiệm vụ năm 2023. (Ảnh: Nhật Bắc)

Hoạt động đối ngoại được đẩy mạnh toàn diện

Phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cho rằng năm 2022 qua đi, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhân viên ngoại giao có rất nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau: Có niềm vinh dự, tự hào; có sự tâm tư, lo lắng xen lẫn nuối tiếc, trăn trở; có niềm tin và kỳ vọng lớn lao vào sự phát triển của ngành ngoại giao, triển khai nhiệm vụ năm 2023 và những năm tiếp theo…

Năm 2022, hòa cùng những thành tựu chung của đất nước, hoạt động đối ngoại đã được đẩy mạnh toàn diện với tất cả các nước lớn và hầu hết các đối tác chủ chốt, thể hiện qua gần 70 hoạt động đối ngoại cấp cao của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, trong đó có 14 chuyến thăm đến 17 nước; tham dự 5 hội nghị quốc tế đa phương; hàng trăm cuộc tiếp xúc song phương với lãnh đạo, nguyên thủ các nước trên thế giới; tiếp đón 19 đoàn lãnh đạo cấp cao các nước đến thăm Việt Nam.

Các hoạt động đối ngoại đều rất thực chất, ngày càng đi vào chiều sâu, ổn định và bền vững. Đối ngoại đa phương đạt nhiều kết quả tích cực, thể hiện vị thế, uy tín, vai trò của Việt Nam tiếp tục được nâng cao. Việt Nam được bầu làm Phó Chủ tịch Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, vị trí quan trọng tại Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc nhiệm kỳ 2023-2025, Ủy ban Liên Chính phủ về bảo vệ Di sản Văn hóa phi vật thể của UNESCO, cho thấy sự ghi nhận, tin tưởng và đánh giá cao của cộng đồng quốc tế đối với những đóng góp có trách nhiệm của Việt Nam vào giải quyết các vấn đề toàn cầu.

Thủ tướng nhấn mạnh năm 2022, hòa cùng những thành tựu chung của đất nước, hoạt động đối ngoại đã được đẩy mạnh toàn diện với tất cả các nước lớn và hầu hết các đối tác chủ chốt. (Ảnh: Nhật Bắc)

Thủ tướng nhấn mạnh ý nghĩa của một số hoạt động, dấu ấn đối ngoại như chuyến thăm Trung Quốc của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã tạo dấu mốc lịch sử trong quan hệ hai Đảng, hai Nhà nước và nhân dân hai nước; quan điểm, lập trường của Việt Nam về xung đột tại Ukraine nhận được sự chia sẻ của bạn bè, đối tác quốc tế.

Thông qua các biện pháp vừa hợp tác vừa đấu tranh, kiên quyết và kiên trì bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, biển đảo, giữ vững an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội và bảo đảm các lợi ích chiến lược của đất nước, đồng thời góp phần tạo môi trường thuận lợi cho công cuộc phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Đặc biệt, ngoại giao kinh tế phục vụ phát triển có đóng góp quan trọng vào thành tựu phát triển kinh tế-xã hội, trong đó Thủ tướng Chính phủ chủ trì Hội nghị trực tuyến đầu tiên với các đại sứ, trưởng cơ quan đại diện và cơ quan thương mại ở nước ngoài.

Ngoại giao vaccine linh hoạt, hiệu quả, thiết thực với hoạt động của Tổ công tác của Chính phủ về ngoại giao vaccine, đưa nước ta trở thành quốc gia có số liều vaccine sử dụng và tỉ lệ bao phủ vaccine cao trên thế giới, đóng góp quan trọng vào triển khai thành công phương châm thích ứng an toàn với dịch bệnh, tạo điều kiện thuận lợi cho phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội.

Cùng với đó là những thành tựu trong công tác người Việt Nam ở nước ngoài; ngoại giao hợp tác phát triển; ngoại giao văn hóa; đàm phán phân giới cắm mốc biên giới…

Thủ tướng ghi nhận, biểu dương những thành tựu, kết quả của ngành ngoại giao, đóng góp quan trọng vào thành tựu chung của cả nước trong năm 2022, đồng thời đề nghị Bộ Ngoại giao nghiên cứu, tổng kết kinh nghiệm, bài học từ những thành tựu, kết quả thời gian qua, đặc biệt là tinh thần “bản lĩnh, linh hoạt; chủ động, thích ứng; kịp thời, hiệu quả”. Đặc biệt, Thủ tướng nhắn nhủ cán bộ, nhân viên các cơ quan đại diện ngoại giao ở nước ngoài luôn đoàn kết, gắn bó, yêu thương, đùm bọc, giúp đỡ lẫn nhau hoàn thành nhiệm vụ, nhất là vai trò của các đại sứ, trưởng cơ quan đại diện.

Thủ tướng ghi nhận, biểu dương những thành tựu, kết quả của ngành ngoại giao, đóng góp quan trọng vào thành tựu chung của cả nước trong năm 2022. (Ảnh: Nhật Bắc)

Tìm ra động lực mới, cảm hứng mới và có những cống hiến mới

Thời gian tới, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho rằng thế giới và khu vực năm 2023 đứng trước những  xu hướng, chuyển dịch lớn, đặt ra cho chúng ta những thời cơ và thách thức đan xen, “trong nguy có cơ” và ngược lại. Đối với Việt Nam, năm 2023 là năm có ý nghĩa quan trọng, là năm bản lề thực hiện các mục tiêu của Kế hoạch 5 năm 2021 – 2025.

Chính phủ đã xác định phương châm hành động năm 2023 là “Đoàn kết, kỷ cương; bản lĩnh, linh hoạt; đổi mới, sáng tạo; kịp thời, hiệu quả”. Trên cơ sở đó, Thủ tướng nhất trí với chủ đề hành động năm 2023 của ngành ngoại giao là “Đoàn kết, kỷ cương, bản lĩnh, sáng tạo, vượt mọi thách thức, phát huy vai trò tiên phong của công tác đối ngoại trong giai đoạn phát triển mới của đất nước”.

Về phương hướng, nhiệm vụ cho năm 2023 và thời gian tới, Thủ tướng cơ bản nhất trí với báo cáo của Bộ Ngoại giao và các ý kiến tham luận. Tinh thần chung là: Tiếp tục kế thừa và phát huy bản sắc đối ngoại và ngoại giao Hồ Chí Minh; quán triệt nghiêm túc và luôn bám sát chủ trương của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII và chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư tại Hội nghị Đối ngoại toàn quốc, phát huy mạnh mẽ vai trò tiên phong của đối ngoại, trong đó giữ vững hòa bình, ổn định là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên; phục vụ phát triển đất nước là nhiệm vụ trung tâm; nâng cao vị thế và uy tín đất nước là nhiệm vụ quan trọng.

Thủ tướng nhấn mạnh một số nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới của Bộ, ngành ngoại giao.

Thứ nhất, tiếp tục thể chế hóa, cụ thể hóa, triển khai hiệu quả và vận dụng sáng tạo, linh hoạt, triển khai có trọng tâm, trọng điểm đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa, là bạn tốt, đối tác tin cậy, thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế; đường lối Đại hội lần thứ XIII của Đảng; Kế hoạch, Chiến lược phát triển kinh tế xã hội 5 năm và 10 năm; các Nghị quyết Trung ương, Bộ Chính trị, Quốc hội; chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị Đối ngoại toàn quốc.

Chú trọng phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại: Chủ động đi trước mở đường cho phát triển đất nước; bảo vệ “từ sớm”, “từ xa”, “giữ nước từ khi nước chưa nguy”, không để bị động bất ngờ; dám nghĩ, dám làm, bắt kịp với xu thế mới; không ngừng đổi mới, sáng tạo, tìm ra những tiềm năng mới, nguồn lực mới cho phát triển.

Thứ hai, nắm chắc, đánh giá đúng bản chất tình hình, đúng đối tượng và đối tác, đẩy mạnh công tác nghiên cứu, dự báo, tham mưu chiến lược cho Đảng, Nhà nước về công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế, không để bị động về chiến lược; giữ gìn môi trường hòa bình và huy động tối đa ngoại lực để phát triển đất nước. Tăng cường vai trò tiên phong, tai mắt của ngành ngoại giao, nhất là hệ thống 94 cơ quan đại diện phải thực sự là những cây “ăng – ten” nhạy bén, tin cậy cho lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ.

Thứ ba, tập trung thực hiện tốt 3 nhóm nhiệm vụ: Nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên; nhiệm vụ trung tâm; nhiệm vụ quan trọng.

Trong đó, nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên là giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, độc lập, chủ quyền, ổn định chính trị – xã hội. Thủ tướng yêu cầu tiếp tục đưa quan hệ với các đối tác đi vào chiều sâu, ổn định, bền vững.

Thủ tướng dành nhiều thời gian phân tích về nhiệm vụ trung tâm là phục vụ phát triển đất nước theo hướng bền vững, tự lực, tự cường; đóng góp tích cực với các hoạt động rất cụ thể để xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, thực chất, hiệu quả; bám sát tinh thần “lấy người dân, doanh nghiệp, địa phương là trung tâm phục vụ”, bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia – dân tộc.

Thủ tướng chỉ đạo thúc đẩy tìm những cơ hội mới, thị trường mới, lĩnh vực mới; tranh thủ tối đa những cơ hội thuận lợi của môi trường quốc tế, nguồn lực bên ngoài cho phát triển. Chuyển hoá mạnh mẽ lợi thế quan hệ chính trị – đối ngoại tốt đẹp của Việt Nam với các quốc gia, đối tác trở thành các cơ hội hợp tác, lợi ích kinh tế, phục vụ cho tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế. Nỗ lực đưa nền kinh tế vào vị trí cao hơn trong chuỗi giá trị gia tăng và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Phát huy mạnh mẽ vai trò chủ động của ngoại giao kinh tế trong mở rộng thị trường xuất khẩu, từng bước đa dạng hóa thị trường nhập khẩu. Đẩy nhanh và thực hiện hiệu quả các cam kết, thỏa thuận quốc tế. Tận dụng thật tốt và tiếp tục thúc đẩy các hiệp định thương mại, đầu tư, mang lại lợi ích thực chất cho người dân, doanh nghiệp. Thủ tướng lưu ý một số nhiệm vụ cụ thể như thúc đẩy thông qua Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam – EU, gỡ thẻ vàng IUU…

Nhiệm vụ quan trọng là tiếp tục quảng bá hình ảnh, nâng cao vị thế đất nước, thể hiện vai trò, đóng góp của Việt Nam đối với hòa bình, an ninh, phát triển của khu vực và thế giới. Chủ động tham gia quá trình thiết lập, định hình các luật lệ, cơ chế trong khu vực và trên thế giới, đảm bảo được lợi ích của Việt Nam.

Theo Thủ tướng, với bạn bè, đối tác quốc tế, hình ảnh của mỗi đại sứ, mỗi cán bộ ngoại giao công tác tại nước ngoài khi làm nhiệm vụ cũng là hình ảnh của đất nước, làm sao để các đối tác cảm thấy được và chia sẻ với sự chân thành, tin cậy của Việt Nam thông qua sự chân thành, tin cậy của các đồng chí.

Thứ tư, tăng cường phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, hiệu quả hơn giữa đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại Quốc hội, đối ngoại nhân dân; giữa các bộ, ban, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương.

Thứ năm, hết sức chú trọng đào tạo nguồn nhân lực với quan điểm con người là yếu tố quyết định, xây dựng đội ngũ cán bộ ngoại giao thật sự bản lĩnh, vững vàng về chính trị, giỏi về nghiệp vụ, thạo về ngoại ngữ, hiệu quả trong công tác, luôn đặt lợi ích của quốc gia – dân tộc lên trên hết, trước hết, với chính sách đãi ngộ phù hợp.

Thứ sáu, hết sức coi trọng công tác xây dựng Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các tổ chức Đảng, đảng viên. Càng khó khăn bao nhiêu, càng phải đoàn kết thống nhất; phát huy tinh thần dân chủ, sức mạnh và trí tuệ tập thể.

Thủ tướng lưu ý ngành ngoại giao và các cấp, các ngành, các địa phương quan tâm hơn nữa tới các nghiệp vụ ngoại giao ngày càng bài bản, chuyên nghiệp, đồng thời tận dụng mọi cơ hội để quảng bá văn hóa, lịch sử, truyền thống, hình ảnh đất nước. Thủ tướng lấy ví dụ, tiệc chiêu đãi các vị khách quốc tế cần có các món ăn đặc sắc của Việt Nam như phở, nem rán…

Thủ tướng đề nghị đẩy mạnh hơn nữa truyền thông đối ngoại, làm sao để bạn bè, đối tác quốc tế cảm nhận, chia sẻ, thấu hiểu và yêu mến đất nước, con người Việt Nam nhiều hơn, tạo khí thế phát triển đất nước mạnh mẽ hơn, công tác đối ngoại có hiệu quả thực chất hơn…

“Với bề dày truyền thống vẻ vang 78 năm và với sự phối hợp, giúp đỡ của các ngành, các cấp, các địa phương, tôi tin tưởng rằng tập thể lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động ngành ngoại giao sẽ phát huy những thành tựu đạt được, nỗ lực lớn hơn, quyết tâm cao hơn, hành động quyết liệt hơn; khơi dậy mạnh mẽ trí tuệ, tâm huyết, trách nhiệm của từng cán bộ ngoại giao để tìm ra động lực mới, cảm hứng mới và có những cống hiến mới, tô đậm thêm truyền thống vẻ vang của ngành ngại giao, góp phần phát triển đất nước hùng cường, thịnh vượng, nhhân dân ấm no, hạnh phúc”, Thủ tướng nhấn mạnh.