Nội dung chính
Đặt mục tiêu và bối cảnh phát triển cao tốc 2025
Việt Nam đã vượt chỉ tiêu 3.000 km đường cao tốc, đưa vào khai thác 3.345 km vào cuối năm 2025. Đây là kết quả của nỗ lực đồng bộ từ Chính phủ, Quốc hội và Bộ Xây dựng trong nhiệm kỳ 2021‑2025.
Trong cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 12/2025, ông Nguyễn Trí Đức – Chánh Văn phòng, Người phát ngôn Bộ Xây dựng – nhấn mạnh rằng phát triển hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại là một trong ba đột phá chiến lược của Đại hội Đảng XIII.
Đặc biệt, dự án cao tốc Bắc‑Nam phía Đông – nối liền Cao Bằng tới Cà Mau – được xem là trục sống quan trọng, góp phần kết nối các vùng kinh tế miền Bắc, Trung và Nam.
Phá bỏ “điểm nghẽn” bằng cơ chế đặc thù
Trong 5 năm qua, các dự án hạ tầng gặp nhiều rào cản: thủ tục giải phóng mặt bằng kéo dài, thiếu nguyên vật liệu, giá vật liệu tăng cao và những “điểm nghẽn” thể chế. Để khắc phục, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành một loạt cơ chế đặc thù:
- Đồng bộ các công việc, không chờ công việc này xong mới bắt đầu công việc khác.
- Quy định địa phương làm chủ quản các hạng mục quan trọng như giải phóng mặt bằng, chỉ định thầu.
- Cho phép giao mỏ trực tiếp cho nhà thầu, tăng công suất khai thác vật liệu.
Thêm vào đó, Thủ tướng Chính phủ thành lập Ban Chỉ đạo nhà nước các công trình quan trọng, với Thủ tướng làm Trưởng ban, các bộ, ngành là thành viên. Ban này họp định kỳ hàng tháng và khi cần thiết để tháo gỡ nhanh chóng các khó khăn.
Năm 2025, Thủ tướng còn chỉ đạo thành lập 7 đoàn công tác kiểm tra, đôn đốc, đồng thời phát động phong trào thi đua “500 ngày đêm” nhằm tạo áp lực thời gian cho các dự án.
Kết quả thực hiện sau 5 năm
Theo số liệu Bộ Xây dựng, đến cuối năm 2025 đã thông xe 2.182 km đường cao tốc, trong đó 3.345 km là tuyến chính và 458 km là các nút giao, đường dẫn kết nối với quốc lộ và mạng lưới địa phương. Con số này không chỉ vượt mục tiêu 3.000 km mà còn hoàn thành toàn bộ tuyến cao tốc Bắc‑Nam từ Cao Bằng tới Cà Mau.
Sáu bài học kinh nghiệm rút ra
- Ưu tiên nguồn lực cho dự án trọng điểm quốc gia – tránh đầu tư rải rác, tập trung vào các trục cao tốc có tính lan tỏa.
- Hoàn thiện thể chế, chính sách để tháo gỡ điểm nghẽn nhanh chóng; đẩy mạnh phân cấp, nâng cao năng lực địa phương.
- Khơi dậy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị, đoàn thể và tinh thần thi đua yêu nước.
- Thành lập Ban Chỉ đạo cấp trung ương và cấp địa phương để giám sát, chỉ đạo xuyên suốt.
- Rõ ràng trong phân công trách nhiệm: “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ kết quả”.
- Động viên, khen thưởng kịp thời, duy trì phong trào thi đua “500 ngày đêm” để duy trì tinh thần “đam mê, dám làm, dám chịu trách nhiệm”.
Nhìn về tương lai
Với cơ chế đặc thù đã được chứng minh hiệu quả, Bộ Xây dựng tin rằng các dự án hạ tầng giao thông sẽ tiếp tục là động lực tăng trưởng mạnh mẽ, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII và XIV của Đảng.
Để duy trì đà phát triển, cần tiếp tục cải tiến công nghệ, nâng cao năng suất lao động và duy trì sự đồng lòng của toàn xã hội.